Najciekawsze anomalie pogodowe w Polsce

Najciekawsze anomalie pogodowe w Polsce

Czym są anomalie pogodowe oraz jakie są ich przyczyny?

Termin anomalia pochodzi z języka greckiego i oznacza odchylenie od normy lub nieprawidłowość. W kontekście zjawisk pogodowych i meteorologii termin ten zostaje zawężony do określania odchyleń np. prędkości wiatru, ilości opadów czy temperatury od ogólnie przyjętej normy.

Normę określa się na podstawie wybranego okresu referencyjnego, z reguły przyjmuje się termin trzydziestoletni. Z uwagi na gwałtowne zmiany zachodzące w klimacie nie tylko Polski ale i całego świata, związane z globalnym ociepleniem klimatu oraz procesy zewnętrzne na które człowiek nie ma wpływu (np. działanie Słońca) każdego roku odnotowuje się coraz większą liczbę anomalii pogodowych. Na powstawanie odchyleń pogodowych mają wpływ także prądy morskie, jednak uznaje się, że to właśnie działalność człowieka przyczynia się w największym stopniu do powstawania ekstremalnych zjawisk pogodowych.

Trąby powietrzne i silne porywy wiatru

Podczas nagłych wahań temperatury w okresie od kwietnia do października każdego roku, w Polsce występuje prawdopodobieństwo powstawania trąb powietrznych. Mianem tym, określane są gwałtowne wiry powietrza które pojawiają się pomiędzy powierzchnią gruntu, a chmurą burzową. Przed wyruszeniem w góry lub na dłuższą wędrówkę polecamy skorzystać z naszego radaru wiatru. Trąby powietrzne (w tym orkany) powodują bardzo duże zniszczenia na szerokości kilku kilometrów. W ostatnim czasie jeden z orkanów – Sabina który miał miejsce w lutym 2020 r. przyniósł poważne straty w Bukowinie Tatrzańskiej, przyczyniając się do śmierci kilki osób. Najsilniejsze porywy wiatru w Polsce odnotowano w Lublinie 1931 roku, gdzie trąba powietrzna przekroczyła prędkość 335 km/h.

Ekstremalnie wysokie temperatury powietrza

W Polsce odnotowuje się coraz wyższe średnie temperatury powietrza. Podczas fal upałów wilgotność powietrza spada poniżej 30%. Jedną z anomalii, która powstaje podczas upałów jest niska ekstremalnie suche powietrze. W 1992 roku w Olsztynie wilgotność powietrza spadła do 13%, podobna sytuacja miała miejsce w okolicach Kasprowego Wierchu, gdzie odnotowaną ją na poziomie zaledwie 3%. Najwyższą temperaturę jaką odnotowano dotychczas w Polsce było 40,2 st. C w okolicach Prószkowa koło Opola (29 lipca 1921 r.).

Opady śniegu oraz najniższe temperatury powietrza

Okresem, w którym wystąpiła największa liczba opadów śniegu oraz bardzo duże wahania temperatury powietrza był przełom roku 1978 i 1979. To właśnie wtedy miała miejsce tzw. zima stulecia. Charakteryzowała się bardzo dużą rozpiętością temperatury w poszczególnych regionach kraju. Koniec 1978 przyniósł znaczne ochłodzenie oraz obfite opady śniegu. Co ważnie, zjawisko nie było równomierne: w Małopolsce grubość pokrywy śniegu wynosiła kilka centymetrów, gdzie w tym samym czasie w Trójmieście przekraczała grubość 50 cm. Z dnia na dzień kontrast termiczny stale się pogłębia i tak np. 30 grudnia 1978  pomiędzy Grodkowem a Lidzbarkiem Warmińskim różnica temperatur wynosiła 32,7 st. C. Posiadamy radar pogodowy, który ewentualne anomalie wytropi na mapie.

Najniższą temperaturą w Polsce odnotowano 11 stycznia 1940 r. w Siedlcach. W tamtym okresie termometr wskazywał na -41 st. C. W tym przypadku tak niska temperatura była zjawiskiem lokalnym, bowiem na terenie całego kraju nie odnotowywano tak ekstremalnie niskich temperatur.

Powrót do góry